‘Zelfstandig zijn, betekent niet dat je alles alleen moet kunnen’
Wat als je zeventien bent en ontdekt dat je zwanger bent? Het gebeurde Alina Jongsma, die op haar achttiende beviel van haar dochter Esther. Tot haar grote verrassing herhaalde de geschiedenis zich, toen ook Esther op zeventienjarige leeftijd zwanger bleek te zijn. In het Moederkindhuis in Opeinde bundelen moeder en dochter hun krachten om andere jonge moeders te helpen hun eigen weg te vinden. Hun drijfveer? “Wij zijn ervan overtuigd dat op eigen benen staan niet betekent dat je alles alleen hoeft te doen.”
Alina: “Toen ik zeventien was, raakte ik zwanger. Ik had geen diploma en mijn man en ik zijn vrij snel getrouwd. Op mijn achttiende werd Esther geboren. Mijn man en ik wisten heel duidelijk dat we samen verder wilden, maar makkelijk was die periode niet. We verhuisden naar Friesland en juist daar gebeurde iets wat achteraf heel bepalend is geweest in mijn leven. Ik kreeg buurvrouwen om me heen die me hielpen. Ze dachten met me mee en hielpen met vragen die ik als jonge moeder had. Eigenlijk precies zoals Buurtgezinnen dat ook doet. Daar is denk ik het eerste zaadje geplant voor wat ik nu doe. Ik weet uit eigen ervaring hoe belangrijk het is als er iemand naast je staat. Niet om het van je over te nemen, maar om je te helpen zodat je het uiteindelijk zelf kunt.”
Esther: “Ik weet nog als de dag van gisteren dat ik met mijn zwangerschapstest op de wc in de HEMA naar twee roze streepjes keek. Ik was zeventien en zat nog op school. Mijn vriend en ik hadden net zeven maanden verkering. Ik had altijd tegen mijn moeder gezegd: mij gaat dat écht niet gebeuren. En daar zat ik dan. Mijn vriend was op vakantie, maar is meteen naar huis gekomen. Daarna zijn we naar onze ouders gegaan om te vertellen dat we zwanger waren. En net als bij mijn ouders zeventien jaar eerder wist ik één ding direct: ook wij gaan dit samen redden.”
Alina: “Voor mij voelde het nieuws dat Esther zwanger was heel dubbel. Aan de ene kant was ik blij dat ik haar wel de ondersteuning kon bieden die ik van mijn eigen ouders gemist had. Aan de andere kant wist ik precies wat Esther te wachten stond en welke obstakels ze nog zou tegenkomen doordat ze zo vroeg moeder zou worden. Als je op je zeventiende moeder wordt, sla je een deel van je eigen ontwikkeling over. Daarom vond ik het heel belangrijk om dichtbij te zijn, maar haar tegelijkertijd heel bewust haar eigen keuzes te laten maken.”
Esther: “Mijn ouders hebben daar een ontzettend grote rol in gespeeld. Ik deed na de geboorte van onze zoon mijn eindexamen en wist daarna eigenlijk niet zo goed wat ik wilde. Ik had ambities om door te studeren, maar tegelijkertijd was ik zelf opgegroeid met een moeder die altijd thuis was. Die nabijheid wilde ik mijn eigen kindje ook geven. Mijn moeder was altijd heel duidelijk: ga doen wat jíj wilt. Mijn vriend – inmiddels mijn man – stimuleerde me daar ook in. Uiteindelijk ben ik gaan werken en later weer gaan studeren. Mijn leven verliep kortom allesbehalve volgens een uitgestippeld plan. Maar juist doordat ik altijd van de gebaande paden ging, heb ik ontdekt hoe ik mijn weg kan vinden als het leven anders loopt dan gepland.”
Alina: “Ik zag hoe Esther haar gezinsleven combineerde met haar ambities. Toen onze jongste zoon vijftien jaar was, ben ik zelf weer begonnen met vrijwilligerswerk bij het Leger des Heils (mijn buurvrouw werkte daar) en met werken bij Bertilla. Van daaruit ben ik een opleiding in de zorg gaan volgen. Ik liep stage en werkte bij JP van den Bent in Ureterp en daarna bij Yadeborg in Vries met vluchtelingen. Het verhaal áchter de mens vond ik altijd het meest interessant. Hoe ontwikkel je jezelf? Wat heb je daarvoor nodig? Toen onze andere dochter een gezinshuis in Tolbert begon, raakten mijn man en ik geïnspireerd. Is dat niet iets voor ons, vroegen we ons af. We maakten een lijstje van wat we zelf graag wilden: een huis in een dorp, met ruimte om jonge moeders en hun kinderen op te vangen. Toen dit huis in Opeinde te koop kwam, vielen de puzzelstukjes op hun plek.”
Esther: “Sinds een aantal maanden werk ik parttime bij het Moederkindhuis van mijn ouders. Wat we hier belangrijk vinden, is nabijheid. We willen jonge moeders absoluut niet vertellen wat ze moeten. We willen juist naast ze staan en geven handreikingen. We weten uit eigen ervaring hoe het is om jong moeder te worden. Die kennis is onze kracht. Ik zeg wel eens: wij hebben ons privéleven geprofessionaliseerd. Die ervaringen nemen we mee in ons werk, waarbij het opbouwen van een sterk netwerk centraal staat. Bij andere hulpverleners hoor ik vaak: jonge moeders moeten het uiteindelijk zelf kunnen. Maar betekent ‘zelf kunnen’ dat je ook daadwerkelijk alles alleen moet doen? Het kan juist ontzettend krachtig zijn als je durft te zeggen: dit lukt mij nu niet, wie kan mij helpen?”
Alina: “De buurvrouwen die mij vroeger hielpen, waren voor mij essentieel. Daarom proberen wij de jonge moeders hier te helpen om ook zo’n netwerk om zich heen te bouwen. Dat is waar we onder andere samen met Buurtgezinnen aan werken. Voor ons is de samenwerking met Buurtgezinnen daarom geen los onderdeel naast de professionele begeleiding. Het sluit aan bij wat wij jonge moeders willen meegeven voor de langere termijn. Wij kunnen een periode meelopen, ondersteunen en helpen bouwen aan een basis. Maar uiteindelijk is het belangrijk dat er ook buiten de hulpverlening mensen naast een moeder en haar kind blijven staan. Eén van de moeders uit ons huis is inmiddels via Buurtgezinnen gekoppeld aan een steungezin in de buurt. Ik merk hoe ze ernaar uitkijkt om daar naartoe te gaan. Dat gun ik eigenlijk iedereen: dat je mensen om je heen hebt bij wie je welkom bent en op wie je kunt terugvallen. Misschien ben ik al die jaren later zelf een beetje die buurvrouw geworden die ik vroeger zo hard nodig had.”
