‘Gedrag is een taal die je moet leren begrijpen’
Als kind groeide Daniëlle de Graaf op in een omgeving waarin veiligheid en aandacht niet altijd vanzelfsprekend waren. Die ervaringen hebben haar gevormd, maar zijn inmiddels ook haar drijfveer in haar werk als coördinator bij Buurtgezinnen. Want Daniëlle weet als geen ander hoe belangrijk het is om verder te kijken dan wat iemand aan de buitenkant laat zien. “Achter gedrag schuilt altijd een verhaal.”
“Ik ben geboren in Apeldoorn en verhuisde als kind naar Friesland. Voor mij voelde dat als emigreren. Een andere taal, andere mensen en een andere mentaliteit. Die overgang heeft veel indruk op mij gemaakt. Maar wat mij misschien nog wel het meest heeft gevormd, is de omgeving waarin ik opgroeide. Ik voelde me regelmatig het vergeten kind. De aandacht ging niet altijd naar mij uit en ik kreeg niet altijd wat ik nodig had om fijn op te groeien.”
“Gelukkig waren er ook mensen bij wie ik wél die veiligheid en aandacht vond. Mijn vader en zijn partner bijvoorbeeld, bij wie we iedere veertien dagen kwamen. Daar konden we even landen. Ook mijn opa en oma waren ontzettend belangrijk. Ik had bij hen mijn eigen moestuintje, hielp met snijbonen snijden en appelmoes maken en mocht bloemen plukken voor oma. Het waren heel gewone dingen, maar ik voelde me er gezien. Ik mocht gewoon kind zijn. Juist die kleine momenten maakten een wereld van verschil.”
“Achteraf weet ik dat ik als kind onveilig ben gehecht. Ik miste een stukje basisveiligheid, waardoor ik voortdurend alert was op wat er om mij heen gebeurde. Die waakzaamheid merk ik nog steeds in mijn volwassen leven. Maar het heeft me ook iets gebracht. Ik voel vaak goed aan hoe iemand in zijn vel zit en pik signalen op die anderen misschien niet direct zien.”
“Wat ik vroeger heb gemist, vind ik nu extra belangrijk om aan anderen te geven. Ik weet hoe het voelt als je niet gehoord wordt. Daarom probeer ik altijd verder te kijken dan het gedrag dat iemand laat zien. Wat zit daarachter? Wat probeert iemand eigenlijk te vertellen? Gedrag is voor mij een taal die je moet leren begrijpen. Dat vraagt om oprechte aandacht, zonder meteen een oordeel te hebben.”
‘Ook het kind dat weinig vraagt, heeft aandacht nodig’
“Mijn persoonlijke ervaringen neem ik mee in mijn werk. Als coördinator bij Buurtgezinnen ontmoet ik regelmatig gezinnen waarin veel aandacht uitgaat naar een kind dat extra zorg nodig heeft. Dan kijk ik onbewust ook naar het broertje of zusje dat misschien wat minder opvalt. Want ook het kind dat zichzelf prima lijkt te redden, heeft aandacht nodig. Vanuit mijn eigen jeugd weet ik hoe belangrijk het is dat juist ook dát kind gezien wordt.”
“Wat ik mooi vind aan Buurtgezinnen, is dat we dichtbij huis verschil kunnen maken. Niet met ingewikkelde oplossingen, maar door gezinnen met elkaar in verbinding te brengen. Een plek waar een kind welkom is, waar het mag spelen en gewoon zichzelf kan zijn. En waar ouders ervaren dat ze niet alles alleen hoeven te doen. Tegelijkertijd weet ik hoe moeilijk het kan zijn om hulp te vragen. Daarvoor moet je je veilig genoeg voelen om te vertellen wat er echt speelt. Daarom hoop ik dat gezinnen na een gesprek met mij vooral voelen dat ze gehoord worden. Ik heb niet overal een oplossing voor, maar ik wil wel samen onderzoeken wat er mogelijk is.”
“Die missie om te zorgen dat mensen gehoord worden, gaat verder dan mijn werk bij Buurtgezinnen. Ik ben ook actief betrokken bij de oprichting van Stichting Liefdevol Anders. Met deze stichting willen we ouders van kinderen met neurodiversiteit een luisterend oor bieden. We luisteren naar hun ervaringen en vertalen die naar workshops die aansluiten bij wat ouders nodig hebben. Ik vind het belangrijk dat ouders zo hun eigen kracht en stem ontdekken. Dat ze zich gehoord voelen, niet alleen thuis, maar ook in gesprekken met bijvoorbeeld zorgverleners of de gemeente.”
“Als ik anderen iets mag meegeven, dan is het dit: blijf naar elkaar omkijken. We leven vaak achter gesloten deuren, terwijl er zoveel moois kan ontstaan als we die deuren weer een beetje openzetten. Want achter iedere voordeur, achter ieder mens en achter ieder gedrag schuilt een verhaal dat het waard is om gehoord te worden.”
“Mijn verleden heeft me gevormd. Sommige gevolgen draag ik nog steeds met me mee. Maar ik heb ook ontdekt dat mijn ervaringen een bron van kracht kunnen zijn. Door anderen te helpen, geef ik iets door van wat ik zelf heb geleerd. Als ik terugdenk aan het meisje dat ik vroeger was, zou ik haar daarom maar één ding willen zeggen: jij komt er wel.”
